Vajina sarkması, leğen kemiği bölgesindeki ve vajina duvarındaki dokuların zayıflaması sonucu ortaya çıkan bir sorundur. Ama öncelikle kişi vajina sarkması ile iç dudak sarkması arasında fark olduğunu bilmelidir.

Vajina bir ucunda rahim diğer ucunda ise vulva olan, duvarlarında kas dokular bulunan esnek kanalın adıdır. Vulva ise cinsel organın görünür olan bölümüdür; klitoristen, iç ve dış dudaklardan (labya) oluşur.

Dolayısıyla vajina sarkması genellikle dışarıdan gözle görünmez. Görünür bir sarkmadan şikayet ediyorsanız, iç dudak sarkması sizin probleminizle daha yakından ilişkili olabilir. İlgili makale için tıklayınız.

Vajina Sarkması Neden Olur?

Vajinanın çevresinde bağırsaklar, idrar torbası, rahim gibi organlar bulunur. Bu organlar, vajinadaki ve pelvik tabandaki (yani leğen kemiği havuzundaki) bağ ve kas dokuların gücü ve gerginliği sayesinde yerli yerinde kalırlar. Zayıfladıkları takdirde, bu sıralanan organlar vajina kanalına doğru sarkabilirler.

Vajina sarkması bu organların bir kısmının yerinden oynaması ile görülebilir. Farklı durumlarda aşağıdaki isimleri almaktadır:

  • İdrar torbası sarkması (sistosel)
  • İdrar kanalı sarkması (üreterosel)
  • Kalın bağırsak veya rektum sarkması (rektosel)
  • İnce bağırsak sarkması (enterosel)
  • Rahim sarkması

Bazen de bu organların yerlerinde herhangi bir değişim olmaksızın, vajinanın kendi dokuları yine benzer nedenlerle aşağı sarkabilir.

Bu sarkmalar hiçbir belirtiye yol açmayacak kadar hafif yaşanabileceği gibi, bazı şiddetli sarkmalarda dokular vajinadan çıkarak gözle görünür hale gelebilir.

Vajina duvarı ve civarındaki kas ve bağ dokular aşağıdaki gibi etkenlerle zayıflayarak vajina sarkmasına sebebiyet verebilir:

1. Rahmin Alınması

Rahim alma ameliyatı (histerektomi) kas ve bağ dokuları zayıflatmaz. Ancak bu ameliyatın gerçekleştirilebilmesi için bazı bağların doğrudan kesilmesi gerekir. Sonuçta gevşeyen vajina duvarları sarkar.

Rekonstrüktif cerrahi uygulanmadığı sürece, rahim alma ameliyatından sonra vajina sarkması kaçınılmazdır. Bazı vakalarda iç kısımda sarkan dokuların oldukça büyük bir bölümü vücut dışına kadar sarkabilir.

Not: Rahim pelvik tabandaki bazı organların (özellikle de idrar torbasının) konumunda kalmasına yardımcı olur. Rahmin alınması ile bu desteğin kalkması da vajina sarkmasına yol açar.

2. Doğum Yapmak

Doğum, vajinada ve çevre dokularda yüksek derecede stres oluşturan bir süreçtir. Vajina boyuncaki dokuların bazılarında aşırı esnemeye, yıpranmaya ve zayıflamaya neden olarak vajina sarkmasına yol açabilir. Normal doğum sayısı arttıkça bu risk yükselir. Vajina sarkmasının ortaya çıkması, bebeğin doğum kilosu ile de yakından ilgilidir.

3. Menopoz ve Yaş

Kas ve bağ dokuların zayıflamasına yol açan bir başka etken ise menopozdur. Menopozla birlikte düşen östrojen seviyeleri, vajina duvarlarının yeterince güçlü kalmasının önüne geçer.

Kişi yaş aldıkça doku esnekliğinin ve kuvvetinin azalması da vajina sarkmasına neden olur.

4. Aşırı Kilo

Vajina sarkmasının nedeni bazen de kas ve bağ dokuların zayıflaması değil, kaldırabileceklerinden daha fazla yük yüklenmeleridir. Fazla kiloların ve obezitenin leğen kemiği bölgesinde yarattığı basınç, çevre organların vajinaya baskı yapmasına ve vajina sarkmasına yol açabilir.

Aşağıdakiler de benzer bir sonuca götürebilir:

  • Sürekli ağır egzersiz yapmak
  • Çok ağır kaldırmak
  • Sürekli kabızlık yaşamak
  • Kronik akciğer hastalıkları nedeni ile sürekli öksürmek

Vajina Sarkması Nasıl Geçer?

1. Cerrahi Müdahale

Vajina sarkması herhangi bir belirti göstermiyorsa, tedaviye ihtiyaç duyulmayabilir. Ya da kegel egzersizi gibi bazı tedavilerle pelvik tabanın güçlendirilmesi yeterli olabilir. Ama belirti göstermese bile vajina sarkmasının zamanla kendiliğinden düzelme şansı düşüktür. Özellikle cinsel olarak aktif olan kişilerde en net çözüm, cerrahi müdahaledir.

Bu ameliyatlar çoğu zaman ciltte bir kesi açılmaksızın, vajina kanalından uygulanabilen hafif müdahaleler olmaktadır. Ama bazı vakalarda alt karından girilmesi gerekebilir, bu durumda bile minimal invaziv (küçük kesili) ameliyatlar genellikle yeterli olmaktadır.

2. Peser Tedavisi

Vajina dokularındaki kas ve bağların sağlayamadığı destek, peser (pessary) isimli küçük medikal aparatla sağlanabilir. Kauçuk veya plastikten üretilen bu ürün cinsel olarak aktif olmayan kişiler için uygun bir alternatiftir.

  • Düzenli aralıklarla doktor tarafından çıkarılıp temizlenmelidir.
  • Enfeksiyondan korunmak için genellikle östrojen içerikli kremlerle birlikte kullanılır.
  • Vajina sarkmasının tüm türleri için uygun olmayabilir.

Peser tedavisi kalıcı bir çözüm sunmaz, genellikle ameliyat için uygun olmayan kişilere veya ameliyat tercihini değerlendirmek istemeyen kişilere önerilir.

3. Östrojen Hormon Tedavisi

Vajina duvarlarını güçlendirmek için kişiye östrojen tedavileri önerilebilir. Bu müdahale sayesinde vajina sarkmasının ilerlemesi yavaşlatılabilir, hatta bazı vakalarda sarkmanın bir miktar gerilemesi sağlanabilir. (Hap veya krem formunda önerilebilir.)

Alınması Gereken Önlemler

Vajina sarkmasının yol açabileceği vajina kuruluğu için bazı nemlendiricilerin, yağların veya kremlerin kullanılması gerekli olabilir. Ayrıca durumun şiddetlenmemesi için aşağıdakilere dikkat edilmelidir:

  • Ağır kaldırılmamalıdır.
  • Fazla kilolar verilmelidir.
  • Kabızlıktan korunulmalı, bu amaçla bol lifli beslenilmelidir.

Yazar Hakkında

Editör

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.