Orkide çiçeği asalet, sevda ve doğurganlık anlamlarını taşır. Hak ettiği vurguları vermemek ne mümkün… İlham saçan kokusu ve güzelliği başka başka anlamların pınarı haline getirir orkideyi.  

Enlerin çiçeğidir orkide. En güzeli; en özeli, en samimisi ve zarifi. Hangi çiçek buketine konursa konsun, en göze çarpanıdır. Her birinin ayrı bir değer sunduğu, hayat dolu olduğu ve yeni hayatları simgelediği için saksıda hediye edilir daha çok.

1. Orkideye Adını Veren Anlam: Doğurganlık

Orkide çiçeği özellikle Antik Yunan medeniyetinde doğurganlık, cinsellik ve verim anlamlarını çağrıştırmıştır. Bu anlama kaynaklık eden ilk tarihi bilgi, ünlü botanikçi Theophrastos’a dairdir. Theophrastos, orkide soğanlarını (yumru köklerini) erkek üreme sisteminin bir parçası olan testislere benzetmiş, bu çiçeğe Yunanca “ὄρχις” (testis) ismini vermiştir.

  • ὄρχις’ın telaffuzu órkhis veya orchis kelimelerine yakındır.
  • Bu kullanım, orkidenin İngilizceye orchid şeklinde geçmesine neden olmuştur. Oradan da dilimize orkide şeklinde geçmiştir.

İlginç: Büyük yumru köklere sahip olan orkidelerin erkek çocuğu, küçük soğana (yumru köklere) sahip olan orkideler ise kız çocuğu simgeliyordu.

Antik Yunan’da insanlar orkidelerle doğurganlık ve cinsel güç arasındaki bağlantıyı o kadar kuvvetli görmüşlerdir ki; buradan bir batıl inanç doğmuştur. Orkidenin doğmamış çocuğun cinsiyetini belirlemek için kullanılabileceğini düşünüyorlardı. Baba kalın, büyük orkide kökleri yerse doğacak çocuk erkek olurdu. Anne ince ve küçük orkide soğanı yerse doğacak çocuğun kız olacağı anlamına gelirdi.

Aşk ve Güzellik

Orkide çiçeğinin anlamlarından biri de aşk ve güzelliktir. Bu anlamlarını, terlik orkidesi hikayesinin Afrodit’le bağlantısından almaktadır. Hikayeye geçmeden önce ilginç bir bilgi verelim: Şeklinden dolayı terlik orkidesi ismi verilen bu çiçeğe, güneybatı Kıbrıs’ta bulunan Baf diye bildiğimiz şehrin adını vererek Baf orkidesi desek büyük bir yanlış yapmış olmayız.

Terlik orkidesinin bilimsel adı Paphiopedilum orkidesidir. Adını ise Paphos şehrinden almıştır. Yani “Baf”tan.

Yunan mitolojisindeki aşk ve güzellik tanrıçası Afrodit’in Paphos kıyılarında doğduğuna inanılır. Hikayesine gelince; bir Yunan efsanesine göre, Kıbrıs’ta yaşayan Pygmalion isimli bir heykeltıraş hiçbir kadını beğenemez ve sevemez. Bunun üzerine günün birinde kolları sıvayıp, fildişinden çok güzel bir kadın heykeli yapar.

Afrodit’e benzeyen bu heykele Yunanca “süt beyazı kadın” anlamına gelen “Galatea” ismini verir. Galatea’yı sarayına götürür, sedirine yerleştirir. En güzel giysiler giydirir, mücevherlerle süsler. Ve her gün Afrodit’e yalvarır ona hayat versin diye. Nihayetinde Afrodit Galatea’ya hayat verir. Pygmalion ise Galatea ile evliliğinden doğan oğluna Paphos ismini koyar.

Bu şehirde yine Yunan mitolojisine göre sevgi, güzellik, tutku, cinsellik ve doğurganlığın tanrıçası olan Venüs için inşa edilmiş bir tapınak vardır.

İlginç olan ise Baf’ta bu orkide türüne hiç rastlanmamış olmasına rağmen yine de bu şehrin isminin verilmiş olmasıdır. Hem Venüs’ü, hem de Afrodit’i hatırlattığı için bu orkideye Paphiopedilum orkidesi denilmiştir. Artık aşk, güzellik ve sevda anlamlarını barındırmasın da ne yapsın?

Güve Orkidesinin İsim Kökeni

Herhangi bir çiçekçiye uğradığımızda göreceğimiz orkide büyük ihtimalle güve orkidesi olacaktır. Bunun nedeni hem çok daha yaygın olmaları, hem de bakımının daha kolay olmasıdır.

Bu çiçeğin tür ismi, phalaenopsis orkidesidir. Diğer adı moth (güve) orkidesidir. Bu ismin verilişi ise bir yanlış anlaşılma üzerine gerçekleşmiştir. Bu yanlış anlaşılma  İsviçreli doğa bilimci Peter Osbeck’in 1750 yılında Endonezya’daki bugün için dünyanın en kalabalık adası olan Java adasını dürbünle gözetlerken meydana gelmiştir. Gördüğü manzaradaki çiçeklerin orkide değil, bir grup güve olduğunu sanmıştır. 19. yüzyılın başlarında ise bu benzetme resmi bir isim kazanarak güve orkidesi adını almıştır.

2. Asalet

Orkidenin anlamını yakalamak için yönümüzü batıdan doğuya çevirelim. Bir başka kadim medeniyete: Çin’e.

Çin’in ulu bilgesi Konfüçyüs’ün orkidelere ayrı bir değer verdiğini biliyor muydunuz? Hatta orkideleri insanlıkla ilk defa tanıştıran kişinin Konfüçyüs olduğunu düşünenler vardır.

Konfüçyüs on yıllar boyu krallıklar arasında mekik dokumasına rağmen, bilgeliğinin hak ettiği itibarı bir türlü görememiştir. Bir gün ormanlık bir alanda gezerken orkidelerle tanışır, görür görmez mest olur ve dudaklarından şu cümleler dökülür:

Bu mükemmel kokularınız ile yeriniz aslında saraylar olmalıydı. Ancak bu yaban ellerde değersiz otlar arasında yapayalnızsınız. Cahil insanlarla bir arada olmak zorunda kalan, değerleri anlaşılamamış asil bilgelerden pek de bir farkınız yok.”1

Biz gül bahçesine giren gül kokar deriz ya. Yine Konfüçyüs’ün orkidelerle ilgili bu atasözümüze çok yakın olan ifadeleri vardır:

Güzel insanlarla arkadaşlık ederseniz; orkidelerle dolu bir odaya girmiş gibi olursunuz. Bir süre sonra siz fark etmeseniz de mis kokular yayarsınız. Kötü insanlarla arkadaşlık ise balık kokan bir odaya girmeye benzer. Bir süre sonra balık gibi kokarsınız ama içinde kaybolduğunuz için fark etmezsiniz bile.2

Konfüçyüs her insanın orkidenin asil karakterini örnek alması gerektiğine inanırdı. Ta milattan önceki o devirlerden beri orkide asaletin sembolü olmuştur. Orkide, hem geleneksel hem de modern Çin kültüründe çiçeklerin asil dörtlüsünden (the noble four) biridir. Diğer üçü ise şu çiçeklerdir:

  • Çin eriği (veya Japon kayısısı) çiçeği
  • Kasımpatı
  • Bambu

3. Lüks

Bugün bile orkideler en pahalı çiçeklerden biri. Bakımları hassas olduğu için nadir bulunan çiçeklerdir orkideler. Ancak çim gibi her yerde bitselerdi yine de değerlerinden bir şey kaybetmeyecek kadar muhteşemler.

Erişim zorluğu, Viktoryen İngilteresinde çok daha belirgin yaşanmaktaydı. Popüler çiçekler olmasına rağmen, devrin şartları gereği her isteyen istediği zaman orkideye erişemezdi. Sadece çok varlıklı olan aileler orkide edinebiliyordu. Bu şanslı aileler de rafine zevklerini, estetik duygularını ve lükslerini vurgulamak için orkideyi kullanırlardı.

4. Renklerine Göre Orkide Anlamları

Orkideler söz konusu olduğunda hangi renkte olurlarsa olsunlar yukarıda izah ettiğimiz anlamlar göze çarpar. Ancak renklerine göre biraz daha özelleşmiş anlamlar da içerir bu eşsiz çiçekler. Bazen o rengin hatırlattıkları nedeni ile; bazen de o renkle bütünleşen orkidenin daha özel anlamlar kazanması nedeni ile.

Renklerine göre orkide anlamlarını biraz detaylandıralım:

Mavi

25.000’den fazla orkide çeşidi vardır. Alt türleri ile birlikte bu sayının 200.000’i geçtiği tahmin ediliyor. Kimileri bu nedenle her bir kişilik yapısına eş değer bir orkide türü ve rengi bulunabileceğine inanıyor. Ancak tüm bu türler içinde en nadir olanları mavi orkidelerdir. Doğada az bulunmasından ötürü, hediye edilen kişinin eşsiz olduğu anlamını taşır. Detaylı bilgi için buyurun: Mavi orkide anlamı.

Beyaz

Tertemiz ve dupduru karakteri ile beyaz orkide saf sevdayı simgeler. Gönülde neyse davranışta da aynı olan sevgiyi. Beyaz orkide aşağıdaki anlamları da çağrıştırır:

  • Tevazu
  • Hürmet
  • Masumiyet ve saflık
  • Güzellik

Detaylı bilgi için buyurun: Beyaz orkide anlamı.

Mor

Mor orkidenin baskın olan anlamı, asalet ve otoritedir. Kim bilir belki de Konfüçyüs’ün ormanda karşılaştığı orkideler de mor renkli idi. Hükmü elinde bulunduranların çiçeğidir mor orkide. Geleneksel olarak karşıdaki kişiye saygı sunmak için hediye edilmektedir. Eflatun orkidelerde ise feminen karakter baskındır. Detaylı bilgi için buyurun: Mor orkide anlamı.

Kırmızı

Kadim Yunan medeniyetinde  orkideye yüklenen doğurgan anlamlar kırmızı orkidede daha baskın hissedilir. Tutku ve arzuyu simgelediği gibi aşağıdaki anlamları da çağrıştırır:

  • Cesaret
  • Güç
  • Elde etme; bu amaçla gerekirse bazı şeyleri feda etme
  • Gözü karalık

Pembe

En feminen karaktere sahip olan orkide belki de pembe orkidedir. Kadınların tüm erdemlerini pembe orkide ile özdeşleştirebilirsiniz. Pembe orkidenin sunabileceği anlamlardan sadece birkaçını sıralayalım:

  • Nezaket
  • Hassasiyet
  • Neşe ve mutluluk
  • Masumiyet
  • Romantik yakınlık

Not: 14. ve 28. evlilik yıldönümlerinde eşlere pembe orkide hediye edilmesi adet haline gelmiştir.

Sarı

Sarı orkide renginden dolayı arkadaşlığın simgesi olagelmiştir. Dostluğu, dostlarla eğlenmeyi, yeni başlangıçları ve yeni dostluklar edinmeyi çağrıştırır.

Turuncu

Turuncu orkide heyecan doludur. Hevesli girişimlerin ve maceraların çiçeğidir. Bağımsızlığın onurunu taşır. Umut vadeden yeni bir iş kurmuş sevdiğiniz için mükemmel bir hediye olabilir.

Yeşil

Yeşil orkidenin şans getirdiğine inanılır. Doğa ile bir olmayı; bu bütünleşmeden doğan sağlığı simgeler. Uzun ve mutlu bir ömür anlamına gelir.

Rengarenk orkidelerle anlam kazanmış; enerjisi ve ilhamı ile rengarenk orkidelere anlam katmış hayatlar dileriz.

Kaynaklar:

1: www.people.com.cn/

2. www.asiasentinel.com

Yazar Hakkında

Editör

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.