Makattan Kan Gelmesi Tehlikeli mi?

Makattan kan gelmesi genellikle kabızlık ve kabızlığın yol açtığı sorunlardan doğar, tehlikeli olmamaktadır. Yaygın bir sorun olmasına rağmen, vakaların sadece üçte bir kadarı tedavi gerektirir.

Bununla birlikte aşağıdaki gerçekler göz önünde bulundurulmalıdır:

Kanın Rengi Önemli

Tehlike kanın rengine göre değişkendir. Parlak kırmızı renkteki kan genellikle tehlikeli değildir. Ama koyu kırmızı renkteki veya kestaneye yakın kahverengi kan daha fazla dikkat gerektirir.

Parlak kırmızı renkteki kanın kaynağı genellikle anüs veya biraz daha derindeki rektumdur. Bu bölgedeki ufak yaralardan kaynaklanır. Ama koyu kırmızı renkteki kanın kaynağı, sağ kolon veya transvers kolon gibi sindirim kanalının daha yukarıdaki bölümleridir.  Bir miktar sindirilen kan koyu renk almaya başlar.

Koyu kırmızı kanın nedeni, kalın bağırsak polibi veya divertikülit gibi daha tehlikeli sorunlar olabilir.

Mide, onikiparmak bağırsağı veya ince bağırsak gibi daha da önceki bölgelerde ortaya çıkan kanamalar ise dışkının siyah renkte ve katran kıvamında olmasına yol açar. Bu durumda zaman kaybetmeden doktora gitmelisiniz.

Kanın Miktarı Az Olmalı

Kanamanın kaynağı makat ve çevresi olsun ya da olmasın, aşırı kanama her zaman tehlikelidir ve tıbbi müdahale gerektirir. Tuvalet kağıdında gördüğünüz kanın boyutu el ayanızı geçecek olursa doktora gidiniz.

Kanama miktarı çok olursa, sindirim kanalının üst bölgelerinde bile ortaya çıksa parlak kırmızı renkte görülebilir. Çünkü fazla miktardaki kan sindirilmeden anüse kadar devam eder.

Makattan gelen çok miktarda kanın nedeni, ülseratif kolit veya Crohn Hastalığı gibi iltihaplı bağırsak hastalıkları olabilir.

Diğer Belirtileri Değerlendirin

Makattan kan gelmesininin tehlikeli olup olmadığı değerlendirebilmek için, diğer belirtileri de göz önüne almak gerekir. Basur veya makat çatlağı gibi nispeten tehlikesiz sorunlarda anüste sızı görülebilir. Ama aşağıdaki belirtiler (kanın rengi parlak kırmızı renkte olsa bile) daha tehlikeli sorunların habercisi olabilir:

  • Dışkı iki haftadan uzun süredir alışık olduğunuzdan daha yumuşak veya sert ise
  • Büyük tuvaletiniz alışık olduğunuzdan daha uzun sürüyorsa
  • Poponuzda çok fazla ağrı varsa
  • Karın krampları veya şüpheli karın ağrısı varsa
  • Kendinizi bir süredir daha yorgun hissediyorsanız
  • Beklenmedik şekilde kilo kaybetmişseniz

Not: Başka hiçbir belirti olmasa bile, makattan kan gelmesi vakaları nadiren de olsa tehlikeli olabilir. Örneğin bazı cinsel hastalıklardan kaynaklanan iltihaplanmaların da başlangıçtaki tek belirtisi makattan kan gelmesi olmaktadır. Şüpheli durumlarda doktor kontrolünü ihmal etmeyiniz.

Uzun Süredir Varsa Muayene Olmalısınız

Makattan kan gelmesi sorunu üç haftadan uzun süredir devam ediyorsa muayene olmalısınız. Sadece büyük tuvaletten sonra bile görülse muayene ihmal edilmemelidir.

Uzun süredir devam eden kanamanın nedeni, makattaki sfinkter kasının (büzücü kas) aşırı kasılması nedeni ile dokuların iyileşmesine fırsat tanımaması olabilir. Ya da ciltteki açıklık büyük olabilir.

Uzun süreli kanamanın olası bir diğer tehlikeli nedeni ise kanserdir. Anüs kanseri, makat kanseri veya kolon kanseri başlangıçta başka hiçbir belirti göstermeksizin makattan kan gelmesine yol açabilir. Bu düşük bir ihtimal de olsa, muayeneyi ihmal etmemelisiniz.

Makattan Kan Gelmesinin Nedenleri

1. Hemoroid (Basur)

En sık karşılaşılan neden hemoroidtir. Anüs veya alt rektumdaki damarların şişmesi durumudur. Çok yaygındır, neredeyse her üç yetişkinin ikisinde yaşamın bir döneminde görülür. Aşağıdaki nedenlerle ortaya çıkabilir:

  • Uzun süreli kabızlık veya ishal
  • Büyük tuvalet esnasında aşırı ıkınma, tuvalette uzun süre kalma
  • Ağır kaldırma
  • Aşırı kilo
  • Hamilelik (hamileliğin dördüncü ayından itibaren doğuma kadar oldukça yaygın görülür)
  • Yaşlılık (makat bölgesindeki damarları destekleyen dokuların yaş aldıkça zayıflaması nedeni ile)

Özellikle iç hemoroidte, yani rektumda ortaya çıkan damar şişmesinde makattan kan gelmesinden başka bir belirti söz konusu olmayabilir. Dış hemoroidte, yani anüste ortaya çıkan damar şişmesinde ise kaşıntı ve rahatsızlık yaşanabilir.

Hemoroidte bazen damar içerisinde kan göllenmesi ve pıhtı oluşumu yaşanır. Bu tehlikeli bir sorun olmasa da, şiddetli sancıya yol açar.

Tedavisi:

Hemoroidin en etkili tedavisi, sıcak suya oturmaktır. Bir leğene cildinizi yakmayacak sıcaklıkta su doldurarak on dakika süre ile oturunuz. Sorunun tekrar etmemesi için lifli beslenmeyi bir yaşam tarzı haline getirmelisiniz. Bu sayede kabızlıktan korunursunuz.

  • Eczacınızdan hidrokortizon içerikli kremler alarak uygulama yapabilirsiniz.
  • Damar şişmesini azaltmak için soğuk uygulama yapabilirsiniz.
  • Pıhtı oluşumu söz konusu ise ufak çaplı cerrahi müdahale gerekli olur.

2. Anal Fissür (Makatta Çatlak)

Makattan kan gelmesinin ikinci en sık görülen nedeni makat çatlaklarıdır. Büyük tuvaletten sonra sızıya ve kanamaya neden olur.  Tipik nedeni sert dışkının geçişi veya kabızlıktır. Kronik ishal sonucu da görülebilir. Normal doğumda sık yaşanan bir sorundur.

Makat çatlaklarının nedeni nadiren iltihaplı bağırsak hastalıkları, bulaşıcı hastalıklar veya makatta görülen iltihaplı sorunlar olabilmektedir.

Not: Anal fissürde makat kanaması, genellikle büyük tuvalet haricinde görülmez.

Tedavisi:

Çoğu zaman kendiliğinden geçer. Ancak iyileşebilmesi için kabızlıktan ve ishalden korunmak gerekir. Sıcak suya oturmak anal fissürün iyileşme hızını artırır.

Geçmezse krem tedavileri ve rektumdaki sfinkter kasını gevşetecek ilaçlar gerekli olabilir. Sfinkterin aşırı kasılması nedeni ile anal fissür kronik hale gelmiş ve iyileşemiyorsa cerrahi müdahale gerekli olabilir.

3. İltihaplı Bağırsak Hastalıkları

İltihaplı bağırsak hastalıkları, makattan kan gelmesine yol açabilecek tehlikeli sorunlardır. Crohn Hastalığı bu sorunlardan biridir. Aşırı ağrıya, kişinin kuvvetten düşmesine ve bazı durumlarda hayati tehlikeye yol açabilir. Yüksek ateş, yorgunluk, ağız yaraları, karın krampları gibi başka belirtilere de yol açabilir.

Kalın bağırsakta görülen aşağıdaki gibi iltihaplı  hastalıklar da makattan kan gelmesine neden olabilir:

  • Enfeksiyöz kolit: Bulaşıcı hastalıkların yol açtığı sorundur.
  • İskemik kolit: Dokulara erişen kanın yetersiz olması sonucu ortaya çıkar.
  • Ülseratif kolit: Bağırsak yüzeyindeki açık yaralardır.
  • Radyason koliti: Prostat kanseri, rektum kanseri veya jinekolojik kanserler nedeni ile alınan radyasyon tedavileri sonucu ortaya çıkabilen kolittir.

4. Diğer Nedenler

Perianal Apse: Anüs girişindeki bezlerin tıkanması ve iltihap kapması sonucu oluşan apselerdir.

Divertiküloz: Kalın bağırsak yüzeyinin zayıflayan bölgelerinde görülebilen çıkıntılardır. Genellikle tehlikeli değildir, ama tıkanırsa ve iltihap kaparsa (divertikülit) belirti göstermeye başlayabilir. Bu belirtilerden biri de makattan kan gelmesidir.

Kolon Polipleri: Kalın bağırsak yüzeyinde ortaya çıkan küçük hücre grubu formlarıdır. Genellikle zararsızdır, ancak nadiren kansere ilerleyebilir.

Kolonik Anjiyodisplazi: Kalın bağırsak damarlarında ortaya çıkan anormal şişmedir.

Proktit: Rektum yüzeyinin iltihabıdır. Anal fissüre yol açabilir, iltihaplı bağırsak hastalığı yaşayan kişilerde yaygın görülen bir sorundur. Cinsel yolla bulaşan hastalıklar bir diğer etkendir.

Rektal Travma: Anal cinsel ilişki nedeni ile görülebilir.

5. Rektum veya Kolon Kanseri

Makattan kan gelmesinin nedeni çok nadiren kanser olabilmektedir. Anüs kanseri, rektum kanseri veya kolon (kalın bağırsak) kanserinin erken dönem belirtileri arasındadır. Bu durum, kanser ilerlemeden tedavi edilme şansını oldukça yükseltir. Üç haftadan uzun süren makat kanamasında doktor muayenesi bu nedenle çok önemlidir.

Yazar Hakkında

Editör

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.