Kaktüs ki çölün ortasında olsa bile çok güzel beyaz, pembe, turuncu, kırmızı veya mavi çiçekler verir. Yenilebilir olanları vardır. Bazı toplumların mutfak kültüründe yer bulur. Örneğin Opuntia türü bazı kaktüsler Meksika’da bolca tüketilmektedir.

Depoladıkları su ile birçok hayatı kurtardıkları bilinen kaktüslerin sunduğu anlamlar için buyurun:

Kaktüsün Karakteri İle Özdeşleşen Anlamları

1. Dirayet ve Himaye

Kaktüs birçoklarınca ebeveyn sevgisini sembolize etmektedir.1

Küçük bir saksıdaki topaç gibi bir kaktüse bakınca sizin de aklınıza şu soru takılıyor mu: Sürekli canımı yakan, ayda yılda bir çiçek veren bu kirpi kılıklı bitkiye neden kanım kaynıyor?

Doğrudan söyleyelim: Babanızı hatırlatıyor olabilir.

Kızmayın hemen. Kasıt babanızın sakalları değil; dağ gibi dirayeti ve aşılmaz gücü. Çölün muazzam bitkisi kaktüsün aşağıdaki özelliklerini okuduğunuzda ne demek istediğimizi daha iyi anlayacaksınız:

  • Ne soğuktan, ne sıcaktan etkilenir.
  • Yağmur yağdığında su depolar. Depoladığı su ile en kurak iklimlerde bile uzun yıllar hayatta kalabilir.
  • 300 yıla kadar yaşayabilir.
  • Dikenlerini kesecek olsanız, daha da gür çıkar.

Kaktüs en ağır koşullarda bile hayatta kalabilen ve neslini devam ettirebilen bir bitkidir. Dikenleri ise sırf birilerinin canını yaksın diye değil, kıymetlilerini himaye etmek için vardır. Depoladığı suyun buharlaşmasını önler. Yani hayat kaynağını, eşini korur. Ayrıca dikenleri sayesinde arsız hayvanları güzelim çiçeklerinden (yavrularından) ve hayat kaynağından uzak tutar.

Güçlü ve sert yapısının arkasında pırlantadan kalbi olan birini çağrıştırdı mı size?

2. Empati, Anlayış ve Bilgelik

Kaktüs durduk yere kimsenin eline atlayıp da canını yakmaz. Ama sınırlarına saygı gösterilmesini bekler. Bu kuralcı tutumu onun var oluşunun bir gereğidir; rengarenk çiçekler vermesine engel değildir.

Bu durum kaktüste empati anlamlarının yoğunlaşmasını sağlar. Karşıdaki kişinin dış görünüşünün altında çok farklı güzelliklerin yatabileceğini hatırlatır; empatinin doğurduğu anlayışla güven duygularını perçinler. Örneğin sevgilisine kaktüs hediye eden biri şunu demek istiyor olabilir: “Biliyorum, eğitimim yüzünden sana daha az zaman ayırıyorum; ama geleceğimiz için bir süre böyle olması gerek.”

Empati ve anlayış kişiyi iç olgunluğuna ve bilgeliğe eriştirir. Kaktüsün anlamı ile gelen bilgelik, aşağıdaki yargıları da hatırlatır:

  • Nedenine vakıf olmadan başkalarının yaptığı seçimlere ön yargılı yaklaşılmamalı
  • Elinde olmayan nedenlerden ötürü kimse utandırılmamalı
  • Kimsenin sırrını öğrenmeye çalışmamalı; öğrenilirse saklanmalı
  • Kişi kendi tercihlerini başkalarına dayatmamalı

3. Seri Anlamlar

Kaktüs yine aşağıdaki anlamlara da gelmektedir:

  • Çölün haşmeti ve yalnızlığı
  • En ağır şartlar altında bile devam etmeyi
  • Tehlikelerden ve tehditlerden koruma güdüsünü
  • Uzun yaşamı
  • Uyumu
  • Yeni bir şeyler denemekten korkmamayı

Kaktüs (cactus), bu anlamları nedeni ile bir araba markasına ismini vermiştir. Bu araç “az yakıt tüketme”, “hava tamponları ile koruyucu özellik gösterme” gibi iddialarla pazarlanmaktadır.

Faklı Dönem ve Coğrafyalarda Kaktüsün Anlamı

1. Şaman Kültüründe Yeri Var

Bazı kaktüs türlerinde meskalin isimli halüsinojen bir madde vardır. Bu kimyasal bileşen, tüketildiği takdirde aslında var olmayan şeyleri kişiye varmış gibi gösterir (yasal değildir). Bu özelliği nedeni ile bazı şaman ayinlerinde trans benzeri durumlara girmek için kullanılmış, Tanrı ile iletişimin aracı olarak görülmüştür.

2. Japon Kültüründe: Harlı Yanan Kalp

Kaktüs Japon kültüründe romantik bir çiftin arasındaki fiziksel çekim gücünü, şehveti sembolize etmektedir. Ayrıca kaktüs, Hanakotoba isimli Japon çiçek dilinde şu anlamlara gelmektedir2:

  • Ateş gibi yanan bir kalp
  • Büyüklük
  • Merhametli bir gönül
  • Solmayan sevgi

Japonlar sütun kaktüse (Column cactus ) ve paskalya kaktüsüne (easter cactus) “tutku” anlamını da yüklemişlerdir.

3. Batıda Çağrıştırdığı Anlam

Kaktüsün ve kaktüs çiçeğinin batıda çağrıştırdığı anlamlar iffet, erdem, koruma ve himayedir. Onlara göre iffet anlamını çağrıştırmasının nedeni, dikenleri yüzünden fiziksel temasa izin vermemesidir3.
Dışarıdan bakıldığında soğuk ve dikenli olmasına rağmen, içerisinde su gibi bir değer barındırması, gizli hazineleri sembolize etmektedir.

4. Viktoryen Dönemdeki Anlamı

19. yüzyıl İngilteresinde duyguların yoğun şekilde çiçeklerle ifade edildiği bir dönem vardır. Viktoryen dönem. Bitki ve bahçe düzenleme uzmanı Sn. Jayne Alcock’a göre, Viktoryen dönemde çiçek diline duyulan ilginin kökleri Osmanlı Devletine uzanır4.

Bu dönemde kaktüs, “süreklilik” anlamları ile anılırdı5. Kaktüs çiçeğinin dayanıklı ve ölmeyi reddeden karakteri bu çağrışıma ilham kaynağı olmuştur. Örneğin aşkının sürekli olmasını bekleyen ya da duygularının geçici olmadığını vurgulamak isteyen kişi, sevgilisine kaktüs hediye ederdi.

5. Diğer Kültürler

  • Güney Amerika’nın kadim kabilesi Aztekler, çizimlerinde ve heykelciklerinde kaktüsü bolca kullanmıştır.
  • Meksika’nın armasında kaktüsün üzerindeki bir kartal, yılan avlar.

Kaktüsün Etimolojisi (Kelime Anlamı)

Kaktüs ismi bize İngilizceden geçmiştir (cactus). Cactus ismi ise, Antik Yunancada dikenli bitkiler için kullanılan “κάκτος (kaktos)” ifadesinden gelmektedir6. Önce (yine dikenli bir bitki olan) kenger otunun İngilizcesi “cardoon”a, oradan da son haline evrilmiş olma ihtimali vardır.

Kaynaklar:

1: symbols.com

2: rennai-meigen.com

3: in5d.com

4: bridgwater.ac.uk

5: auntyflo.com

6: Hiroshi Nakamura “Origin of garden plant name” (園芸植物名の由来 – Bahçe çiçeklerinin isim kökenleri) 239. bölüm

Yazar Hakkında

Editör

2 Yorum

    • admin
      admin

      Uyarınız için teşekkür ederiz Hatice Hanım. Önemli bir noktadaki hatamızı düzelttiğiniz için minnettarız, yazı güncellenmiştir. Yazar arkadaşımızın hatalı bildiği, ya da gözünden kaçtığı üzere gerçekten de zehirli türleri varmış. Zehirli olan ve olmayan kaktüsler hakkında daha detaylı bilgi verebilirseniz çok seviniriz.

      Cevapla

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.