Gastrit diyeti, hastalık belirtilerinin ortaya çıkmaması için üzerinde hassasiyetle durulmayı gerektirir. Genel anlamda hazır veya yağlı gıdalar tüketilmemeli, meyve, sebze ve yağsız etlere ağırlık verilmelidir.  

Gastrit mide yüzeyindeki mukozanın iltihap kapması durumudur. Bulaşıcı hastalıklardan, bazı ilaçlardan, stresten veya otoimmun tepkiden kaynaklanabilir. Üst karında ağrı veya rahatsızlığa yol açabilir. Bazen bulantı, kusma, mide kanaması gibi belirtiler de söz konusu olabilir. Bazen de hiçbir belirti göstermez.

 

Gastrit diyetinin uygulanma amacı ne gastriti tedavi etmek, ne de gastritin ortaya çıkmasını önlemektir. Kalıcı tedavide diyetin etki gücü azdır. Ancak hassasiyetle uygulanan bir gastrit diyeti, gastritin neden olduğu belirtilerin kontrol altında tutulmasını sağlayacaktır.

Gastrit Diyetine Dahil Edilebilecek Gıdalar

1. Meyve Ve Sebzeler Güvenli Liman

Meyve ve sebzeler genel itibari ile gastrit belirtilerini şiddetlendirmez. Birçoğu güvenle tüketilebilir. Burada dikkat edilmesi gereken konu, özellikle meyvelerin olgun olmasıdır. Ancak meyve ve sebzelerle ilgili aşağıdaki istisnaları göz önünde tutunuz:

  • Portakal, domates gibi asidik içeriği olan gıdalar mide yanmasına yol açabilir, gastriti azdırabilir.
  • Kereviz, brokoli, karnabahar, lahana gibi sebzeler sindirim kanalında gaz üretebilir. Bu nedenle oluşan şişkinlik ve gerilim, iltihaplı bölgede sancıya yol açabilir. Az miktarda tüketilmesi gerekebilir.
  • Sebzeler mümkünse suda haşlanarak tüketilmelidir.

Aşağıdaki meyveleri rahatlıkla tüketebilirsiniz:

  • Muz
  • İncir
  • Kuru üzüm
  • Kayısı ve şeftali
  • Armut

2. Süt Ve Süt Ürünleri

Süt, yoğurt ve peynir de tüketilebilecek gıdalar arasındadır. Az yağlı veya yağsız süt ürünleri daha iyi seçeneklerdir. Laktoz intoleransı (süt şekerini sindirememe) söz konusu ise laktozsuz süt ürünleri tercih edilebilir.

Not: Süt ve süt ürünleri gastrit belirtilerini şiddetlendiriyorsa veya tüketmemeyi tercih ediyorsanız, aşağıdaki gibi bitkisel sütleri tercih edebilirsiniz:

  • Badem sütü
  • Hindistan cevizi sütü
  • Pirinç sütü

3. Ekmek, Makarna Ve Diğer Tahıllı Ürünler

Ekmek ve diğer tahıl ürünleri gastrit diyetinin parçası olabilir. Kahverengi pirinç, arpa ve yulaf gibi işlenmemiş tahıllar güvenlidir. Bu ürünler ayrıca bağırsak hareketliliğini düzenleyerek gastrit belirtilerinin yatışmasına da yardımcı olur.

Aşağıdaki seçenekleri değerlendirebilirsiniz:

  • Tam tahıllı ekmekler
  • Makarna
  • İri taneli mısır unu
  • Şekersiz kahvaltılık gevrekler
  • Pirinç

4. Yüksek Proteinli Gıdalar

Çoğu kırmızı et, tavuk ve balık türü tolere edilebilir. Ancak olabildiğince yağsız olması daha etkili sonuç verir. Gastrit diyeti özellikle derisiz tavuk eti ve balığı bol miktarda içermelidir. Yumurta da tüketilebilir. Sarısı tam pişmemiş olursa, gastrit belirtilerini şiddetlendirmesi riski düşer.

Aşağıdaki gibi proteince zengin bitkisel kaynaklar da mükemmel seçeneklerdir:

  • Kuruyemişler
  • Tohumlu ürünler (ay çekirdeği, kabak çekirdeği, kaju gibi)
  • Katkı maddesiz fıstık ezmesi
  • Mercimek
  • Soya fasulyesi veya tofu gibi soya ürünleri

Peki Ya Bakliyat?

Bazı sebzelerin tüketilmesi ile görülen şişkinlik, bakliyatta da söz konusu olabilir. Bu nedenle kuru fasulye, barbunya, bazen de nohut gibi gıdalar dikkatli tüketilmelidir. Hazırlanmadan önce suda uzun süre yatırılarak yumuşatılmış olmalı, yemeklerine konulan salça miktarı az olmalıdır.

Gastriti Olanlar Hangi Gıdaları Tüketmemeli?

Her lokmanın belli ve sabit olduğu bir gastrit diyeti söz konusu değildir. Ancak gastriti olan kişilerin genel olarak uzak durması gereken gıdalar vardır. Şişkinliğe ve mide yanmasına neden olacak yiyeceklerden uzak durulmalıdır.

1. Yağlı Gıdalar

Yağlı gıdalar midede daha fazla durduğu için hazımsızlık ve mide yanması şikayetinin artmasına yol açar. Bu sorunlar da gastriti şiddetlendirir. Yağlı içerikleri nedeni ile aşağıdaki gıdaları gastrit diyetine dahil etmeyiniz:

  • Kızartmalar
  • Soslu makarna ve diğer hazır soslu gıdalar
  • Yağda kızartılmış hamur işleri
  • Tereyağı veya margarinle hazırlanan gıdalar

Yağ İhtiyacı Nasıl Karşılanmalı?

Her bünye bazı vitaminleri alabilmek için her gün bir miktar kaliteli yağ tüketmelidir. Yağ ihtiyacınızı her gün az miktarda zeytinyağı tüketerek karşılayabilirsiniz. Hindistan cevizi yağı, balık ve kuruyemişler de güzel seçeneklerdir.

2. Çoğu Hazır Gıda

Evde kendi ocağınızda pişmeyen yiyeceklerin gastrit belirtilerini şiddetlendirmesi riski daha yüksektir. Özellikle aşağıdaki gıdalardan uzak durulmalıdır:

  • Sucuk, salam, sosis gibi işlenmiş gıdalar
  • Fast food yiyecekler
  • Genel itibari ile hazır soslar
  • Koruyucu madde içeren market ürünleri

 

3. Bazı İçecekler

Aşağıdaki içecekler gastrit diyetinde yer bulmamalıdır:

  • Asitli içecekler
  • Alkol (mide duvarını tahriş eder)
  • Kahve, çay ve yeşil çay gibi kafein içeren içecekler az miktarda tüketildiği takdirde tolere edilebilir; ancak az miktarda dahi belirtilerin şiddetlenmesine yol açarsa tüketmemeyi tercih ediniz.

4. Diğer Ürünler

Aşağıdaki gıdalar da gastrit belirtilerini şiddetlendirir:

  • Kaliteli bitkisel yağ kullanılmamış hamur işi gıdalar
  • Çikolata, bisküvi, kek gibi şeker içeren ürünler
  • Baharatlı gıdalar
  • Soğan, sarımsak
  • Sirke

Gastrit Diyet Listesi

Gastrit hastaları için sağlıklı bir günlük diyet planı şu şekilde olabilir:

ÖğünNe Yemeli?
Sabahın Erken Saatleri1 bardak ılık suya karıştırılmış bir yemek kaşığı bal
KahvaltıSeçenekler:
1 haşlanmış yumurta + 1 dilim tam tahıllı ekmek
Muz, elma ve şeftali pürelerinden hazırlanan içecek
Öğle YemeğiSeçenekler:
Havuçlu tavuk çorbası + Ispanak
Izgarada pişirilmiş Uskumru
Ara ÖğünBir kâse üzüm
Akşam AtıştırmasıBir bardak taze sıkım nar suyu
Akşam Yemeği Seçenekler:
Brokoli ile süslenmiş, fırında alabalık
Tavuk göğsü (et, derisiz) + Mercimek çorbası + Az zeytinyağlı salata

Vejetaryen beslenen kişiler için sağlıklı bir gastrit diyet listesi:

Öğün Ne Yemeli?
Sabahın Erken SaatleriBir bardak ılık suya karıştırılmış bir kaşık bal
KahvaltıSeçenekler:
Yulaf ezmesi + süt (yağsız)
Ispanak, üzüm ve kivinin çekilerek hazırlandığı içecek (smoothie)
Öğle YemeğiSeçenekler:
Havuç, marul, az miktarda brokoli ve diğer yeşil yapraklı sebzelerin kullanıldığı salata
Kabak çorbası
Bir adet haşlanmış orta boy su kabağı
Ara ÖğünBir tabak yağsız yoğurt
Akşam Üzeri AtıştırmalıkTaze sıkma nar suyu (hazır içecekler tüketmeyiniz)
Akşam YemeğiSeçenekler:
Zeytinyağı, fesleğen, ince kabak dilimleri ve brokoli ile süslenmiş tam buğday makarnası
Özlenmiş kuru fasulye (havuç ve kırmızı pancar eşliğinde hazırlanmış)

Not Alın

Bazı gıdalar bazı gastrit hastalarında beklenmedik şekilde rahatsızlığa yol açabilir. Benzer şekilde gastrit hastalarının çoğunda rahatsızlığa yol açan gıdalar, bazı kişiler için sorun teşkil etmeyebilir.

Kişinin yiyip içtiklerini takip etmesi, karşılaştığı sonuçları not alması akıllıca olacaktır. Bu sayede kendisi için en uygun diyeti bulma şansı olur.

Belirtilere Dikkat

Gastrit ülsere dönüşecek kadar veya mide kanamasına yol açacak kadar şiddetli seyredebilir. Aşağıdaki belirtiler söz konusu olursa hemen tıbbi destek almalısınız:

  • Nefes darlığı
  • Baş  dönmesi
  • Beklenmedik güçsüzlük
  • Ten renginin solması
  • Kan kusmak
  • Dışkıda kan görmek

 

Yiyecek ve içeceklerle ilgili yoğun sıkıntılar yaşıyorsanız, bir diyet programı hazırlaması için uzman bir diyetisyenin rehberliğini faydalı bulabilirsiniz.

Yazar Hakkında

Editör

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.