Fraktür Nedir?

Fraktür’ün yaygın kullanılan anlamı, kemik kırılmasıdır. Kemik veya kıkırdak dokularda meydana gelen çatlaklar, ufak kırıklar ve bozulmalar da fraktür ismini alır.

Fraktür ve Kemik Kırılması Arasındaki Fark Nedir?

Teknik tanım olarak bir fark yoktur. Ancak kırılma denilince akla kemik dokularının büyükçe bir bölümünde görülen, belirgin bir hasar gelir. Öte yandan kemik veya kıkırdak dokularındaki (x-ray cihazlarında bile zor görülen) en ufak bozulma dahi fraktür olarak adlandırılabilir.

Not: Nadiren de olsa farklı dokulardaki bozulmalar da fraktür olarak adlandırılabilmektedir. Örneğin penis süngerimsi doku olmasına rağmen, kırılmasına penil fraktür denmektedir.

Görüldüğü Yere Göre Bazı Fraktür İsimleri

Nazal Fraktür: Burun kırılması veya çatlamasıdır. İki burun deliğini ayıran orta duvarda görülen kırıklara septal fraktür de denilmektedir.

Fasial Fraktür: Yüz kemiklerinin herhangi birinde görülen kırık ya da çatlaklardır.

Lomber Fraktür: Bel bölgesinde görülen kırık ya da çatlaklardır. Genellikle bel bölgesindeki omurga kırığı için kullanılır (lomber vertebra fraktürü).

Servikal Fraktür: Boyun kırılması veya çatlamasıdır.

Spinal Fraktür: Omurgada görülen kırık ya da çatlaklardır. Vertebral fraktür şeklinde isimlendirilerek özel bir omur da kastedilebilir.

Radius Fraktürü: Bileğin hemen üzerindeki kol kemiklerinden birinde görülen kırık ya da çatlamadır.

Odontoid Fraktür: Boyun omurlarında diş şeklindeki uzantılarda görülen kırık, çatlak ya da bozulmadır.

Orbital Fraktür: Göz çevresindeki altı kemikten birinde veya birkaçında görülen kırık ya da çatlaktır.

Temporal Fraktür: Kafatasının kulak çevresinde kalan bölümünde görülen kırık ya da çatlaklardır.

Oksipital Fraktür: Ensenin hemen üstünde yer alan kafatası bölgesinde görülen kırık ya da çatlaklardır.

Maksillafasiyal Fraktür: Üst çene kemiğinde görülen kırık ya da çatlaktır.

Mandibular Fraktür: Çene (alt çene) kemiğinde görülen kırık ya da çatlamadır.

Özelliklerine Göre Farklı Fraktür Çeşitleri

Kapalı ya da Açık Fraktür

Kapalı fraktürde kırılan kemik cildi yırtarak dışarı çıkmaz. Basit fraktür olarak da adlandırılır

Açık  fraktürde ise kırılan kemik cildi yırtarak dışarıdan görünür hale gelir.

Yarım ya da Tam Fraktür

Yarım fraktür, kemiğin bir kenardan diğer kenara kadar kırılmadığı fraktürdür. Çatlak da denilebilir. Ancak yarım fraktürde kemiğin bazı bölümlerinin yer değiştirmesine yol açabilecek kadar büyük bir hasar meydana gelebilir. Diğer adı inkomplet fraktürdür.

Tam fraktürde ise kemik enine tam olarak kırılmıştır. Bu durumda kemik en az iki parçaya ayrılmış demektir.

Kominütif (Parçalanmış) Fraktür: Kemiğin en az üç parçaya ayrıldığı fraktürdür.

Deplase ya da Nondeplase Fraktür

Nondeplase fraktür, kırılan kemiklerin hizasının bozulmadığı ve yer değiştirmediği fraktür türüdür.

Deplase fraktürde ise kırılan kemiklerin hizası kayar veya kemikler yerinden oynar.

Yaş Ağaç Fraktürü

Bu tür fraktürde kemiğin bir bölümü kırılmışken, kırık sonlanır ve devamındaki bölgedeki kemik eğilmiş durumdadır. Esnek oldukları için genellikle çocukların kemiklerinde görülür.

Kompresyon Fraktürü ve Stres Fraktürü

Kompresyon fraktürü, baskı veya basınca dayanamayan kemiklerde oluşan doku bozulmasıdır. Genellikle omurlarda görülmektedir.

Stres fraktürü ise tekrarlayan hareketlerden kaynaklanan kılcal, mikro (küçük) kırıkların toplamıdır. Genellikle atletlerde ve diğer sporcularda görülür.

Şekillerine Göre Bazı Fraktür Çeşitleri

Longitüdinal Fraktür: Kemikte görülen boyuna, uzun kırılma veya çatlamalardır.

Oblik Fraktür: Kemikte görülen çapraz kırılmalardır.

Transvers Fraktür: Kemiğin düz bir çizgi halinde en kısa mesafeden kırıldığı fraktürdür.

Spiral Fraktür: Kemiğin en az bir parçasının dönerek kırıldığı fraktürdür.

Diğer Fraktür Çeşitleri

Parçalı Fraktür: Kırılarak iki ya da çok parçaya ayrılan kemiklerden en az birinin askıda kaldığı ve diğer parçalarla bağını yitirerek izole olduğu fraktür türüdür.

Avülsiyon Fraktürü: Bir kasın, kas kirişinin ya da bağ dokunun yol açtığı kırık türüdür.

İmpakte Fraktür (İmpaksiyon Fraktürü): Kemiğin bir bölümünün başka bir kemik dokusuna saplandığı kırıklardır.

Patolojik Fraktür: Kırılmanın nedeni kemiklerin zayıflamasına yol açan bir hastalıksa, fraktür bu ismi alır.

Yazar Hakkında

Editör

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.