Aspir yağı içeriğinde bol miktarda omega-6 ve omega-9 yağ asidi bulunur. Gıda değeri açısından ayçiçek yağına yakındır. CLA takviyelerinde genel olarak aspir yağı kullanılmaktadır. 

Aspir Yağı Nedir?

Aspir yağı aspir çiçeğinden elde edilen, yüksek ve düşük sıcaklıklara karşı dayanıklı bir yağdır. Aspir çiçeği, deve dikenine benzeyen sarı renkli bir bitkidir. Aspir yağı gıda maddesi olarak tüketilebilir. Tıp sektöründe birçok farklı kullanım alanı vardır. Kilo vermeye yardımcı olduğu iddiaları ile gündemde yer tutmaktadır.

 

Aspir yağı iki şekilde elde edilir. İlk çeşidi bol miktarda oleik asit içerir, aspir çiçeği tohumundan elde edilir. Piyasadaki aspir yağlarının çoğu bu şekilde üretilmektedir. İkinci çeşidi ise bol miktarda linoleik asit içerir, aspir çiçeği yapraklarından elde edilir.

Her iki çeşidinde de sağlığa zararlı olan doymuş yağ oranı azken, doymamış yağ oranı yüksektir. Gıda değerleri itibariyle ayçiçek yağına yakındır.

Oleik Asit Nedir?

Oleik asit, omega-9 yağ asididir. Bir tür mono doymamış yağdır. Zeytinyağında olduğu gibi aspir yağında da bol miktarda bulunur. Bozulma riski düşük olduğu için oleik asitle hazırlanan gıdalar daha uzun süre dayanır. Şeker hastalığına bağlı olarak gelişen sorunlara yardımcı olabilir.

Linoleik Asit Nedir?

Linoleik asit, omega-6 yağ asididir. Omega-3 yağ asidi olan linolenik asitle karıştırılmamalıdır. He ikisi de insan sağlığı için fevkalade önemlidir. Vücudumuz linoleik asiti üretemez, dolayısıyla gıdalardan alınmalıdır. Ancak aşırı miktarda tüketimi, omega-3 yağ asidi ile arasında olan dengeyi bozarak zararlı olabilir.

Aspir yağı, faydalarını çoğunlukla içeriğindeki oleik ve linoliek aside borçludur. Detaylı bilgi için makalemizin “aspir yağının faydaları” bölümüne göz atınız.

CLA Nedir?

CLA bir tür omega-6 yağ asididir (Conjugated Linoleic Acid). CLA gıda takviyeleri genel olarak aspir yağından elde edilmektedir. Bu ürünler kas kütlesini artırıcı, kanser önleyici, kilo verdirici gibi iddialarla pazarlanmaktadır. Ancak bu etkileri üzerine yapılan araştırmalar, çoklarınca yetersiz bulunmaktadır.

Aspir Yağını Kimler Kullanamaz?

Bu makalenin devamında açıklanacak nedenlerle, aşağıdaki kişiler aspir yağını doktor onayı olmadan tüketmemelidir:

  • Düşük tansiyon problemi olanlar
  • Hamileler
  • Kanaması olanlar
  • İshal gibi bazı sindirim sorunları yaşayanlar
  • Ayçiçek yağına, kanarya otuna, kasımpatına, kadifeçiçeğine veya  papatyaya alerjisi olanlar

Aspir Yağının Kullanım Alanları

1. Gıda

Yağlar ısıtıldıklarında belli bir sıcaklıktan sonra belirgin mavi duman üretir. Yağ eğer bu buharlaşma sıcaklığına kadar çıkarsa içeriğindeki faydalı bileşenler parçalanmaya başlar, bunun yerine zehir etkili serbest radikaller ortaya çıkar. Bu nedenle kızartma yağlarının sık değiştirlmesi gerekmektedir.

Aspir yağının buharlaşma noktası yüksektir. Dolayısıyla kızartma yağı olarak kullanılırsa yüksek verim elde edilir. İçeriği bozulmaz, serbest radikal üretmez; sağlıklıdır.

 

Aspir yağının donma noktası ise düşüktür. Dolayısıyla aspir yağı ile süslediğiniz salataları buzdolabında saklayabilirsiniz. Donmayacağı için çıkardığınızda yağın çözülmesini beklemek zorunda kalmazsınız.

Aspir çiçeği kurutularak baharat olarak da kullanılmaktadır.

2. Tıp 

Aspir yağı ve aspir çiçeği birçok ilaca eklenmektedir, tıptaki kullanım alanı geniştir. İçeriğindeki linolenik asit ve linoleik asitler aspir yağı ilaçlarının etken maddesini teşkil etmektedir. Aşağıdaki hastalıkların tedavisinde kullanılan bazı ilaçlarda aspir yağı kullanılabilir:

  • Damar sertleşmesi
  • Yüksek ateş
  • Öksürük
  • Ağrı
  • Solunum problemleri
  • Darbe kaynaklı yaralanmalar
  • Kan pıhtılaşma sorunları, felç
  • Tümör
  • Bazı diğer kalp hastalıkları

Aspir yağı terlemek için, terlemeyi önlemek için, laksatif olarak veya balgam sökücü özelliği için kullanılan ilaçlara da eklenebilmektedir. Kadınlarda ağrılı-düzensiz adetin tedavisi veya çocuk düşürme amaçlı da kullanılabilmektedir.

3. Endüstri

Aspir çiçeği, kozmetik ürünleri renklendirmek için ve kumaş boyası olarak üretim sektöründe kullanılmaktadır. Aspir yağı ise boya solventi olarak kullanılabilmektedir. Bezir yağının olmadığı yerlerde sanatçıların boya mazlemelerine çözücü olarak eklenebilir.

Aspir Yağının Faydaları

Kalp-Damar Sağlığını Yükseltir: Aspir yağı, vücudun temel ihtiyaçlarından olan omega-6 yağ asidini yüksek oranda içerir. Diğer adı linoleik asit olan omega 6, vücuttaki kötü kolesterolü düşürür. Bu sayede, doymuş yağların yerine kullanılırsa ve orta miktarda tüketilirse kalp hastalıkları riskini azaltır. Damar sertleşmesi, kalp krizi gibi sorunların önüne geçer.

Kan Şekerini Dengeler: Omega 6 yağ asitlerinin şeker hastalarında kan şekerini dengede tuttuğu görülmüştür. Ayrıca şeker hastalığı olmayan kişilerde de bu hastalığın ortaya çıkma riskini düşürür.

Saç Sağlığına İyi Gelir: Aspir yağında saç ve saç köklerinin ihtiyaç duyduğu oleik asit bulunur. Bu vitamin saçlı derideki kan dolaşımını artırır, kıl foliküllerini uyararak saç gelişimini güçlendirir. Saçların daha gür ve parlak olmasını sağlar.

Cilt Sağlığına İyi Gelir: Omega 6 yağ asitleri, cilt yağı ile birleşip çözerek sivilce ve akne oluşumunu azaltır. Cilt gözeneklerini açar, yeni deri hücresi üretimini teşvik eder. Bu sayede olası yaraların daha hızlı kapanmasını sağlar, kişiye çekici bir cilt sunar.

 

Adet Sorunlarını Azaltır: Aspir yağındaki linoleik asit, doku onarımınında ve kanın pıhtılaşmasında etkisi olan prostaglandin hormonların düzneler. Bu sayede adet dönemlerindeki ani hormon dalgalanmalarını kontrol altında tutar, adet sancısı gibi belirtilerin azalmasını sağlar, adet düzensizliğini giderir. Herhangi bir yan etkisi olmadığı için, kimyasal takviyelerden öncelikli bir seçenek olarak değerlendirilebilir.

Aspir Yağı Ayrıca;

  • İştahı azaltır.
  • İltihap sökücü etkisi vardır.
  • Kanı incelterek pıhtı atmasını önleyebilir.
  • Kan damarlarını genişletir, bu sayede tansiyonu düşürür.
  • Kalbi uyararak canlandırır.
  • Bağışıklık sistemini güçlendirir.
  • Cilt üzerinden uygulandığında kas ağrılarına ve romatizmaya iyi gelir.

Not: Görüldüğü üzere, aspir yağının herkese faydalı gelecek özellikleri vardır. Ancak damar genişletici olması gibi bazı özellikleri kimileri için zararlı olabilir. Örneğin düşük tansiyon problemi olanlar, hamileler ve pıhtılaşmama problemi yaşayanlar aspir yağı tüketmemelidir.

Aspir Yağının Eksikleri

Aspir yağı kandaki kötü kolesterolü düşürdüğü gibi, ne yazık ki iyi kolesterol miktarını da düşürür. Dolayısıyla bu açıdan zeytinyağı, kanola yağı ve yer fıstığı yağına oranla daha kötü bir seçenektir.

Aşağıdakileri de aspir yağının eksiklikleri arasında gösterebiliriz:

  • Gıdalara pek fazla lezzet katmaz. Tatsızdır.
  • Diğer yağlarda bulunan bazı temel vitaminler aspir yağında yoktur (E vitamini gibi).
  • Yüksek tansiyon nedeni ile felç riski olan fareler üzerinde yapılan bir deneyde, aspir yağının böbrek hasarına yol açtığı görülmüştür1.
  • Alerjiye yol açma riski nispeten yüksektir.

Aspir Yağı Kilo Vermek İçin Kullanılabilir Mi?

Kilo vermek isteyen kişiler, dengeli tüketmek şartı ile aspir yağı tüketebilir. 2009 yılında “American Journal of Clinical Nutrition” yayınlanan bir çalışmaya göre, aspir yağı tüketimi vücut ağırlığını azaltmasa da karın bölgesi yağ oranının azalmasını sağlamıştır2.

Ancak düzenli olarak aspir yağı tüketimi, kilo vermeyi garantilemez. Öncelikle aspir yağı, kalorisi düşük olan bir besin değildir. Sadece bir kaşık aspir yağında tam 120 kalori vardır. Etkili şekilde kilo verebilmek için, günde aldığınız kaloriden ayrıca 500-1000 kalori yakmanız gerektiğini hesaba katmalısınız.

CLA takviyeleri üzerine yapılan araştırmalar da yeterli düzeyde değildir. Genel bir çıkarımla ifade edecek olursak; kilo vermek için etkili olmasa bile, karın bölgesi yağlanmasını azaltabilmektedir. Aspir yağı yerine CLA takviyelerini kullanmak, alınan kalori miktarının azalmasını sağlayarak kilo vermek isteyenler için daha etkili bir çözüm sunabilir.

 

Sn. Prof. Mehmet Öz’e göre, aspir yağının kilo vermeye yardımcı olduğunu gösteren çalışmalar oldukça yetersiz3. Bu alanda sadece bir çalışma var, bu araştırma da bilimsel açıdan birçok noktayı boş bırakıyor. Sayın Öz’e göre CLA ve aspir yağı (bugün için) kilo verme amaçlı olarak kullanılamaz.

CLA Kullanıcı Yorumları

Sizler için bazı yabancı kullanıcıların aspir yağı CLA gıda takviyeleri hakkındaki öne çıkan yorumlarını derledik4:

Rikki (Kadın, Yaş: 25-34):

“CLA desteklerini 4 ay boyunca kilo verme amaçlı olarak kullandım. Günlük olarak önerilen dozda, 3000 miligram (mg) aldım. İdrarım yavaş yavaş daha koyu bir renk aldı, gaytam ise kil gibi oldu. Belirtilerini araştırdığımda bunların karaciğer sorununa işaret ettiğini gördüm. ‘CLA ve karaciğer problemleri’ şeklinde araştırma yaptığımda bu konu üzerinde bazı klinik çalışmalar yapılmış olduğunu fark ettim. CLA fareler üzerinde denendiğinde karaciğer yağlanmasına yol açmış. Dolayısıyla safra üretimi düşmüş. CLA desteklerini bıraktığımda idrar ve gayta normal görünüme döndü. Hiç kimsenin uzun dönemde olumsuz etkilenmemesi için CLA kullanmayı düşünenlerle bu bilgiyi paylaşmak istedim.”

Sudellea (Kadın, Yaş: 25-34):

“Bu yılın başlangıcında kilo vermek ve forma girmek istedim. CLA Booster Pharma Nord kullanmaya başladım, bir ay içinde kendimi daha zinde hissettim. Bir taraftan da akşam üzeri yürüyüşleri yaptım, olabildiğince sağlıklı beslendim. Altı ayda tam iki beden zayıfladım. Çok mutluyum.”

MaxDeep (Erkek, Yaş: 25-34):

“CLA takviyelerini altı hafta ve sekiz hafta süreli olmak üzere iki kez kullandım. İlk kullandığımda oldukça etkiliydi, ikincisinde değildi. Aradaki tek fark idman programımdı. Görünüşe göre CLA’nın olumlu etkileri sadece yoğun egzersizle birlikte götürüldüğünde ortaya çıkıyor. Sürekli yoğun antrenman yapan atletler için uygun olduğunu düşünüyorum.”

Nutrarelli dietary supplement (Kadın, Yaş: 35-44):

“Nutrarelli denilen ürünü CLA, Kolin & İnositol içerikleri ile 14 gün boyunca kullandım. Hayatımın en kötü kâbusuydu. Tecrübe ettiğim sorunlardan bazıları şunlardı: Motrin’in fayda etmediği inanılmaz bir baş ağrısı, sıcak basmaları, sırtımın üst sol tarafında ağrı, aşırı ishal, çarpıntı, sol kol ağrısı, kas seğirmeleri, en kötüsü de günlük aktivitelerimi bile yapmama engel olan yoğun bir stres. CLA prospektüsünü okuduğumda tüm bunların CLA yan etkisi olduğunu öğrendim. Bu belirtilerin herhangi birini görüyorsanız CLA kullanmamanızı öneriyorum. Kısa süreli fayda göreceğim diye lütfen uzun süreli sorunlara yol açmayın.”

 

eevie010166 (Kadın, Yaş: 45-54):

“Kilo kaybından ziyade yağlarımdan kurtuldum, ki bana uyar. Bunun nedeni CLA’nın saf kas kütlesini artırması olabilir. Bu sayede yattığım yerden bile yağ yakıyorum. Eğer daha fazla egzersiz yapsaydım sonuçların çok daha iyi olacağını tahmin ediyorum. Şu an için haftada 3-4 kez oturduğum sitenin içinde dolaşıyorum. CLA’dan önce bu kadarcık egzersiz bana iki haftada yarım kilo verdiriyordu. Ama CLA kullanmaya başladıktan sonra daha fazla verdim. CLA kullanmaya devam edeceğim, gözle görülür derecede bir fark sağlıyor.”

Sizler de aspir yağı ve CLA takviyeleri tecrübeleriniz hakkında yorum yazarak katkıda bulunabilirsiniz.
Kaynaklar:

1: http://superhumancoach.com/

2: http://www.livestrong.com/

3: http://www.doctoroz.com/

4: http://www.webmd.com/

Yazar Hakkında

Editör

2 Yorum

  1. Fatih DEĞER

    CLA bedensel aktivasyon olmadan tek başına bir işe yaramayan takviyedir. Spor özellikle cardio yapmadan önce kullanıldığında ve L-Carnitinle birlikte alınırsa etkisinin arttığı bilinen bir takviyedir.

    Yani spor (cardio) yapmadan diyetinize ek olarak alacağınız CLA ve L-Carnitin gibi yağ yakmaya yardımcı ürünler hiç bir işe yaramayacağı gibi karaciğerinize artı yük olacaktır.

    Cevapla

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.